Belastingaftrek lijfrentepremies

Lijfrentepremies die in aanmerking komen voor aftrek

De premies die u heeft betaald voor de volgende lijfrenteverzekeringen (die in de wet zijn omschreven), kunnen aftrekbaar zijn:

• oudedagslijfrente ;
• nabestaandenlijfrente;
• overbruggingslijfrente;
• tijdelijke oudedagslijfrente ;
• lijfrente voor een meerderjarig invalide kind.

Kort samengevat zijn de regels voor lijfrentepolissen sinds 1 januari 2001 als volgt:

• U mag premie aftrekken als uw lijfrentepolis valt in een van de categorieën die hierboven worden genoemd.
• U mag maximaal EUR 1.069 aan betaalde premies aftrekken. Dit heet de basisruimte.
• Daarboven mag u alleen premies aftrekken als u een pensioentekort heeft. Het aftrekbare bedrag hangt af van uw zogenoemde jaarruimte en reserveringsruimte. U mag alleen premies aftrekken die u zelf verschuldigd bent en die u zelf heeft betaald. Dus niet de premies van uw partner.
• De periodieke uitkeringen die u te zijner tijd ontvangt, worden belast in box 1.

Basisruimte: EUR 1.069

Als u per jaar niet meer premies betaalt dan EUR 1.069, dan mag u alle premies die u heeft betaald, aftrekken van uw inkomen. Als de polis voldoet aan de voorwaarden voor premieaftrek, heeft u namelijk altijd recht op de basisruimte, het maakt daarbij niet uit of u een pensioentekort heeft of niet. Als u uw werknemersspaarrekening heeft gedeblokkeerd voor de betaling van vrijwillige premies voor een pensioenregeling, dan moet u uw basisruimte van EUR 1.069 met dit bedrag verminderen.

De basisruimte is persoonlijk. U kunt (het ongebruikte deel van) uw basisruimte dus niet overdragen aan uw partner.

Bij een pensioentekort: extra aftrek mogelijk door jaarruimte

Als u per jaar meer premies betaalt dan EUR 1.069, dan is het belangrijk of u een pensioentekort heeft. U mag namelijk de premies boven de basisruimte alleen aftrekken, als u een pensioentekort heeft en als u aan het begin van het jaar nog geen 65 jaar bent.

U heeft, kort gezegd, een pensioentekort als u minder pensioen opbouwt dan nodig is om een oudedagsvoorziening (inclusief AOW) te krijgen van 70% van uw arbeidsinkomen. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat u gedurende 35 jaar pensioen opbouwt. Het bedrag dat u extra mag aftrekken omdat u een pensioentekort heeft, heet de jaarruimte.

De jaarruimte is het premiebedrag dat u - boven de basisruimte - mag aftrekken. U kunt dus tot dit bedrag extra lijfrentepremies betalen en aftrekken om uw pensioentekort aan te vullen. De jaarruimte is maximaal EUR 23.271.

De jaarruimte is persoonlijk. Er is geen speciale regeling voor gehuwden en samenwonenden. U kunt uw jaarruimte dus niet overdragen aan uw partner.

Ruimere aftrek mogelijk door reserveringsruimte

Naast de jaarruimte bestaat nog een extra aftrekmogelijkheid, namelijk de reserveringsruimte.

Of u reserveringsruimte heeft, hangt af van de situatie in de voorgaande jaren. Reserveringsruimte ontstaat namelijk als u in een jaar minder premies aftrekt dan u zou mogen doen. U gebruikt dan niet uw volledige jaarruimte. Het niet-gebruikte deel van de jaarruimte blijft gereserveerd, en u kunt het nog zeven jaar lang benutten (tot een maximum).

Uw reserveringsruimte berekent u als volgt:

• voor de zeven voorgaande jaren aan de hand van de inkomensgegevens over die jaren.
• Bekijk per jaar of u de jaarruimte volledig heeft gebruikt, of dat er nog een deel niet gebruikt is.
• Te beginnen bij het oudste jaar gaat het niet-gebruikte deel van de jaarruimtes over naar de reserveringsruimte.

De reserveringsruimte is in het jaar van aftrek hoogstens 17% van de premiegrondslag (zie Stap 1: bereken uw premiegrondslag) met een maximum van EUR 5.885. Voor mensen die aan het begin van het kalenderjaar 55 jaar of ouder zijn, is de reserveringsruimte maximaal EUR 11.626.

Voorbeeld

In 2002 is uw jaarruimte EUR 5.000. U betaalt EUR 3.500 aan premies die u kunt aftrekken van uw inkomen. Het gereserveerde deel van de jaarruimte is dan EUR 1.500. In 2003 is uw jaarruimte EUR 5.200. Uw maximale reserveringsruimte in 2003 is EUR 5.500 (17% van uw premiegrondslag met een maximum van EUR 5.885). In dat jaar mag u (boven uw basisruimte) maximaal aan premies aftrekken: de jaarruimte plus de reserveringsruimte 2002, dus: EUR 5.200 + EUR 1.500 = EUR 6.700. U kunt er ook voor kiezen om uiterlijk pas in 2009 de jaarruimte van 2002 die u niet heeft benut, te gebruiken.

Let op! Uiteraard kunt u de niet-benutte jaarruimte maar één keer als reserveringsruimte gebruiken. In het bovenstaande voorbeeld kunt u er dus niet voor kiezen om zowel in 2002 als in 2009 EUR 1.500 extra aan premies af te trekken.

Keuze mogelijk tussen jaarruimte en reserveringsruimte

Wilt u meer premies aftrekken dan de basisruimte? Dan kunt u zelf kiezen of u daarvoor eerst uw jaarruimte of eerst uw reserveringsruimte wilt gebruiken, als u die tenminste heeft. Als u eerst uw reserveringsruimte gebruikt en pas daarna de jaarruimte, voorkomt u dat eventueel nog niet-gebruikte jaarruimte verloren gaat.

Als u ervoor kiest om uw reserveringsruimte te gebruiken, moet u de oudste reserveringsruimte (dus die maximaal zeven jaar geleden is ontstaan) als eerste gebruiken.

Het kan gebeuren dat u uw jaarruimte niet volledig gebruikt, omdat u uw reserveringsruimte benut. Het niet-gebruikte deel van uw jaarruimte wordt dan weer reserveringsruimte voor de komende zeven jaar.

Als u meer premie betaalt dan u mag aftrekken

Het kan gebeuren dat u meer premies betaalt dan u mag aftrekken. In die situatie valt uw polis in twee delen uiteen:

• een deel waarvan u de premies mag aftrekken; en
• een deel waarvan u de premies niet mag aftrekken.

Het deel waarvan u de premies niet mag aftrekken, is geen aanvullende pensioenvoorziening. U heeft immers geen jaarruimte, en dus geen pensioentekort. Daarom wordt dit deel van de polis beschouwd als een vorm van sparen. Dit deel valt dan ook in box 3.

Jaar van premieaftrek

Premies voor lijfrenten komen voor aftrek in aanmerking in het kalenderjaar waarin ze betaald zijn. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om premies van lijfrenten die binnen zes maanden na afloop van het kalenderjaar zijn betaald, toch af te trekken in dat kalenderjaar. Voor premies over 2001 en 2002 wordt de termijn van zes maanden verlengd naar een jaar. Deze mogelijkheid geldt alleen voor premies waarmee u uw jaarruimte over dat voorgaande jaar benut.